Mrówki – jaką pełnią rolę w naszym ogrodzie ?
Działka to złożony układ ekologiczny, w skład którego wchodzą nie tylko kwiaty, warzywa i owoce ale także grzyby, rośliny i zwierzęta. Przy nie zaburzonym systemie wszystko sprawnie funkcjonuje. Jeśli zaburzymy ten proces np. poprzez eliminację pewnych zwierząt lub roślin z ogrodu, możemy liczyć się z poważnymi konsekwencjami, gdyż cały ten układ ekologiczny jest powiązany ze sobą siecią wzajemnych zależności.
Mrówki głównie kojarzą nam się z użądleniami, ale także z nadmierną ich ekspansją w naszych ogrodach czy domach. Owady te po wtargnięciu do domów przeczesują nasze mieszkania w poszukiwaniu słodyczy (cukru). Mrowiska powstałe na rabatach czy trawnikach często budzą w nas złość, ale największą niechęcią darzymy mrówki za symbiozę z mszycami, która często atakuje nasze rośliny.
Czy jesteśmy pewni że mrówki w naszym ogrodzie to samo zło?? Dowiedźmy się o nich trochę więcej, aby je zrozumieć.
Trochę informacji o mrówkach
W Polsce żyje ponad 90 gatunków mrówek, ja skupię się na omówieniu dwóch gatunków, które najliczniej i najczęściej występują w naszych ogrodach.
Mowa tu o hurtnicy czarnej (Lasius niger) i hurtnicy żółtej (Lasius flavus) oraz o wścieklicy (myrmica) Są to gatunki pionierskie, czyli takie, które opanowują nowo, jeszcze nie zajęte środowisko. Mrówki należą do owadów z rzędu błonkoskrzydłych, żyją w koloniach, zwanych społeczeństwami oraz są najliczniejszą grupą owadów żyjących w ogrodzie. W społeczeństwie mrówek występuje podział pomiędzy jego członków. Istotą tego podziału jest praca jaką wykonują osobniki niezdolne do rozrodu na rzecz osobników płodnych.
Czy wiesz że… u mrówek występuje zjawisko zwane kastowością, czyli zróżnicowanie wyglądu i fizjologii osobników stosownie do sprawowanej roli ?
Wyróżnia się dwie zasadnicze kasty. Kastę osobników płodnych oraz kastę samic robotnic bezpłodnych, których obowiązkiem jest opiekowanie się kastą zdolną do rozrodu oraz ich potomstwem.
W mrowisku główną rolę pełni królowa. W zależności od gatunku w jednym mrowisku może być od jednej do kilkunastu królowych. Każdego roku młode osobniki z kasty zdolnej do rozrodu, czyli uskrzydlona samica i uskrzydlony samiec wzbijają się w niebo by rozpocząć gody. Po kopulacji samiec od razu ginie, samica zaś traci skrzydła i zakłada własne mrowisko.
Najbardziej ekspansywna jest hurtnica czarna, to ją właśnie najczęściej spotykamy w naszym ogrodzie. Królowa hurtnicy czarnej zakłada swe kolonie nie tylko w ziemi, można je również spotkać w skrzyniach balkonowych oraz w donicach na parapetach. Gniazda budują w ziemi z delikatnym kopcem, ale także w próchniejącym drewnie, między kostką brukową czy w ścianach zabudowań. Ich mrowiska często są niszczone przez prace ogrodowe, dlatego też nie osiągają takiej liczebności jak na terenach leśnych czy łąkowych. W społeczeństwie hurtnic występuje jedna królowa-matka. Mrówki te żywią się drobnymi bezkręgowcami, paraliżują je przez wstrzyknięcie jadu. Hurtnice należą do mrówek bezżądłowych, nie potrafią przebić się przez ludzki naskórek, dlatego też nie zagrażają naszemu zdrowiu.
Czy wiesz że… wścieklica jest gatunkiem mrówki, który posiada żądła ? Gniazda swe budują w ziemi, w kępach trawy, pod kamieniami czy w próchniejącym drewnie. Są bardzo wrażliwe na uszkodzenia mrowiska, broniąc go robotnice żądlą intruza gdzie tylko się da. Dlatego też jeśli w ogrodzie zostaniemy pogryzieni przez mrówki to wiedzmy że to sprawka wścieklic.
Symbioza mrówka – mszyca
Wzajemne relacje między mrówkami a mszycami polegają na tym iż mszyce dostarczają mrówkom pokarm jakim jest spadź, w zamian mają zapewnioną ochronę przed pasożytami oraz drapieżnikami takimi jak biedronki.
Czy wiesz że… spadź jest to sok roślinny, który został zjedzony i wydalony przez mszyce ?
Jaką rolę pełnią mrówki w naszym ogrodzie ?
- Polepszają strukturę gleby
Mrowisko to system korytarzy i komór. Ciągle przebudowywane i powiększane gniazdo, mrówki przyczyniają się do napowietrzania gleby oraz zwiększenia jej przepuszczalności.
- Użyźniają glebę
Mrówki są drapieżnikami i padlinożercami. Wnoszą do gniazd resztki pokarmu, padlinę czy odchody, dzięki czemu zmieniają skład chemiczny gleby. Dlatego też gleba przy mrowisku jest wzbogacona węglem, azotem i fosforem.
- Obniżają poziom azotanów w glebie
Mrówki stymulują rozwój mikroorganizmów wiążących azot mineralny. Dlatego też wokół mrowiska poziom azotanów w glebie jest dużo niższy.
- Są naturalnymi wrogami szkodników, które żerują na naszych roślinach
Mrówki żywią się drobnymi bezkręgowcami, w skład ich diety wchodzą skoczogonki, pluskwiaki, larwy muchówek i sprężyków. Wiele z nich to szkodniki naszych kwiatów, owoców oraz warzyw.
Mrówki żywią się między innymi spadzią, która gromadzi się na roślinach. Nadmiar spadzi utrudnia fotosyntezę rośliny oraz może powodować choroby grzybowe.
Jak widzicie mrówki pełnią wiele pożytecznych funkcji w naszym ogrodzie. Bez nich nasze rośliny byłyby atakowane przez dużo groźniejsze szkodniki niż mszyce. Dlatego też warto wybaczyć mrówkom podziurawione grządki w naszych ogrodach i spojrzeć na nie nieco łaskawszym wzrokiem.
Sprawdź także…
