Syrop z kwiatów bzu czarnego – panaceum na przeziębienie – Szukam Cienia

” Kędy bez kwitnie, najgorzej się jeść chce ” stare polskie przysłowie wg S. Adalberga

Bez czarny (Sambucus nigra) jest krzewem silnie rozrastającym się, może osiągnąć wysokość do 10 metrów. Występuje powszechnie w całej środkowej Europie. W Polsce można go spotkać praktycznie w całym kraju. Preferuje glebę żyzną i wilgotną. Kwitnienie rozpoczyna pod koniec maja i trwa do końca czerwca. Gatunkiem pokrewnym występującym w naszym kraju jest bez koralowy, który nie posiada właściwości zdrowotnych.

Jak odróżnić bez czarny od koralowego ? Otóż bardzo łatwo. Bez czarny ma kwiaty białe, a owoce są koloru czarnego. W przypadku bzu koralowego owoce są koralowe, a kwiaty mają barwę kremową lub żółtawą. Bez koralowy występuje głównie w lasach i zaroślach, zaś czarny preferuje stanowiska blisko domostw i zabudowań.

Surowiec

Surowcem bzu czarnego są kwiaty i owoce. Tym razem skupię na omówieniu kwiatów, gdyż to one są głównym składnikiem naszego syropu.

Co zawiera ?

Kwiaty bzu czarnego zawierają głównie flawonoidy (kwertetynę, izokwercetynę, rutozyd, astragalinę, estragalinę), kwasy organiczne (walerianowy, ferulowy), kwasy polifenolowe (chlorogenowy, kawowy), aminy (cholinę), garbniki, saponiny, śluzy, olejki eteryczne oraz sole mineralne (wapń, sód, potas, żelazo, glin)

Na co pomaga ?

Kwiaty czy suszone czy w syropie stosowane są już od wieków jako lek na wiele dolegliwości takich jak:

środek przeciwgorączkowy
środek napotny
przy osłabieniu naczyń włosowatych i zwiększeniu ich przepuszczalności
środek moczopędny

Jak i kiedy zbierać kwiaty ?

W pochmurny dzień ścinamy najlepiej nożyczkami rozwinięte kwiatostany. Kwiaty należy suszyć szybko aby nie dopuścić do ich ciemnienia. Należy pamiętać aby kwiaty suszyć w zacienionym i przewiewnym miejscu. Najlepiej z całymi baldachimami. Po ususzeniu obcinamy kwiaty od łodyżek. Wysuszone kwiaty przechowujemy w szczelnie zamkniętych słojach. Z tak przygotowanych kwiatów można przyrządzać napar.

Jednak w sezonie najlepsze są świeże kwiaty bzu, z których przyrządzamy syrop !

Świeżo zerwane kwiaty bzu należy rozłożyć na gazecie w zacisznym miejscu na około 20 minut, aby pozbyć się ewentualnych owadów. Należy uważać, aby kwiaty nie wyschły zbyt mocno, ponieważ muszą pozostać świeże. Tak przygotowane kwiaty są idealne do użycia w syropach.

Jeśli chodzi o proporcje wody do cukru, oryginalna receptura zaleca stosunek 1:1. W moich przepisach zmniejszyłam jednak ilość cukru. Alternatywnie, można również zastosować proporcję wody do cukru 2:1, co pozwala na uzyskanie mniej słodkiego syropu.

Poniżej przedstawiam trzy sposoby na przyrządzenie syropu:

Sposób I

Syrop z gotowanych kwiatów

Szczegóły

Ilość słoików 200ml

12 słoiczków

Przygotowanie

30 minut + czas zrywania kwiatów + 12 godzin

Czas gotowania kwiatów

2 minuty

Składniki

50 baldachimów rozkwitniętych kwiatów bzu czarnego
2 litry wody
1,5 kg cukru
sok z trzech średnich pomarańczy (można użyć sok z cytryny, limonki)

Przygotowanie

Ze ściętych baldachimów oddzielam kwiaty od łodyżek. Robię to nożyczkami
Do garnka wsypuję kwiaty i zalewam je wodą
Garnek stawiam na gaz i czekam aż woda z kwiatami się zagotuje
Po krótkim przegotowaniu kwiatów odstawiam garnek na 12 godzin.
Następnego dnia sok z kwiatów zlewam do innego garnka
Garnek z sokiem umieszczam na małym ogniu
Do soku dodaję cukier i ciągle mieszam
Gdy cukier już się rozpuści, dodaję sok z pomarańczy
Czekam aż syrop się zagotuje, co chwilę mieszam
Gotowy syrop przelewam do wcześniej wyparzonych słoiczków
Słoiczki zakręcam i odwracam do góry dnem
Gdy syrop w słoiczkach już ostygnie, odwracam słoiczki nakrętką do góry

Sposób II

Syrop bez gotowania kwiatów

Używamy składników w tych samych proporcjach co podałam w sposobie I.

Przygotowanie

Kwiaty oddzielamy od baldachimów.
W garnku gotuję wodę z cukrem i sokiem z pomarańczy. Doprowadzamy syrop do wrzenia.
Kwiaty wkładam do drugiego garnka i zalewam gorącym syropem.
Przykrywamy garnek i odstawiamy kwiaty z syropem na dwa dni w chłodne miejsce.
Po tym czasie Syrop zlewamy przez gazę i powoli podgrzewamy.
Gorący syrop przelewamy do przygotowanych wcześniej słoiczków.
Słoiczki zakręcamy o odwracamy do góry dnem.
Gdy słoiczki ostygną odwracamy je z powrotem.

Sposób III

Syrop z kwiatów bzu z miodem

Syrop z kwiatami bzu z dodatkiem miodu to doskonała alternatywa dla osób, które chcą unikać cukru w swojej diecie. Kluczowe jest, aby miód był płynny. Jeśli mamy do czynienia z miodem w stanie stałym, należy go delikatnie podgrzać w kąpieli wodnej, aż uzyska płynną konsystencję.

Przygotowanie syropu odbywa się metodą maceracji. Ważne jest zachowanie właściwego stosunku miodu do kwiatów, który powinien wynosić 2:1. Tylko w ten sposób uzyskamy odpowiednią konsystencję i smak syropu.

Składniki

50 baldachimów rozwiniętych kwiatów bzu czarnego
1 litrowy słoik płynnego miodu (wielokwiatowy, lipowy)
Aby nie przytłumić delikatnego aromatu i smaku kwiatów bzu, zaleca się użycie miodu o subtelnym zapachu i smaku. Miody takie jak spadziowy czy gryczany są zbyt intensywne i mogą zdominować kompozycję.
sok z dwóch pomarańczy (sok z cytryny, limonki)

Przygotowanie

Nożyczkami oddzielam świeże kwiaty z łodyżek.
Wsypuję kwiaty do garnka i zalewam płynnym miodem.
Mieszam dokładnie i dolewam sok z pomarańczy.
Garnek przykrywam pokrywką i wkładam do lodówki na tydzień.
Po tygodniu wyjmuję garnek i stawiam go na piecu.
Garnek bardzo delikatnie podgrzewam aż cały miód się upłynni.
Gdy miód będzie już płynny przelewam wszystko przez gazę lub sito aby oddzielić kwiaty od syropu.
Syrop wlewam do przygotowanych wcześniej słoiczków, zakręcam i odstawiam w chłodne miejsce.

Syropem możemy aromatyzować lemoniady, kompoty, ciasta. Możemy go również stosować profilaktycznie lub podczas przeziębienia. Wtedy bierzemy 3-4 łyżeczki syropu dziennie.

Czy wiesz że… właściwości lecznicze bzu czarnego były znane już w epoce kamienia łupanego? U Słowian chronił przed febrą przez cały rok, pod warunkiem, że kwiaty zostały ścięte 24 czerwca o godzinie 12. Przy bólach głowy przykładano moczoną chustkę w wódce z kwiatów bzu, a podczas odry zalecano aby ciało chorego bić młodymi pędami bzu czarnego.

Życzę miłego przygotowywania syropu, smacznego i dużo zdrówka !!

Sprawdź także…